१३ श्रावण २०७८, बुधबार

पहिचानबिनाको प्रदेश !

  प्रकाशित मिति
२५ भाद्र २०७६, बुधबार १०:०४


■ रामभरत साह, जनकपुर

गणतन्त्रात्मक नेपाल सङ्घीयतामा गएर पनि सङ्घीयताको सर्वसाधारणले अनुभूति कहिले गर्ने ? अन्योल कायमै रहेको अवस्थामा कम्युनिस्ट सरकार र प्रदेश सरकारसमेतले नेपालीजनलाई अनुभूति गराउन असमर्थ रहेको अवस्था रहेको छ । सङ्घीयता नै समाप्त हुने हो कि सर्वसाधारणबीचको चियोचर्चा गहिरिँदै गएको पनि नकार्न सकिन्न । सङ्घीयताको स्थापनापश्चात् देशमा तीनै तहको निर्वाचन सकिएको पनि डेढ वर्ष बितिसक्दासम्म ७ प्रदेशमध्ये ४ प्रदेश अझ पनि नाम, पहिचान र भाषाविहीन रहेको अवस्था यथावत् रहे पनि नीतिनियम र कानुनविहीन रहेको छ ।

पसङ्ग छ प्रदेश नं. २ को । वास्तवमा यो प्रदेश प्रदेश नं. २ नम्बर प्रदेश हो कि प्रदेश नं. २ प्रश्न यथावत् रहेको छ । त्यस्तैगरी प्रदेशको नाउँ के ? र भाषा कुन हुने प्रश्नमा प्रदेश सभामा बहस चलिरहेकै हो । यस प्रदेशमा सङ्ख्यात्मक हिसाबले हेर्दा समाजवादी फोरम नं. १ मा रहेको राजपा र कम्युनिस्टको सहयोगमा बहुमतको सरकार भएर पनि आफूखुसी नाउँ र भाषा छान्न सकेका छैन । प्रदेशको नाम र भाषा सम्बन्धमा तीनवटा धार देखिएकोमा समाजवादी फोरमलगायतका मधेसवादी दलका केही प्रदेश सभा सदस्यबाहेक प्रदेशको नाउँ मधेस प्रदेश र भाषा हिन्दी राख्ने पक्षमा उभिएका छन् भने प्रतिपक्षमा रहेका नेपाली काङ्ग्रेस नामचाहिँ मिथिला भोजपुरा र भाषा मैथिलीको पक्षमा उभिएको छ भने नेकपाले जानकी प्रदेश नामकरण हुनुपर्ने प्रस्तावसमेत दर्ता गराएको छ ।

मधेस प्रदेशको उभिने मधेसवादी दलसँग प्रतिकारको प्रश्न छ– ८ जिल्लामा मात्र सीमित छ त मधेस ? २२ जिल्लाको माग गरी समग्र मधेस १ प्रदेश माग गर्नेहरू ८ जिल्लामा के–कति कारणले सीमित भए र कुन तर्कबाट यस प्रदेशको नाम मधेस प्रदेश हुनुपर्ने तर्क अगाडि सारेका छन् त ? सङ्ख्यात्मक हिसाबले हेर्दा पनि नेपालमा दोस्रो स्थानमा रहेको मैथिली भाषालाई नमान्ने कुनै तर्क मधेसवादी दलसँग नरहेको स्पष्ट रहेकै अवस्थामाा मेरो गोरुको बाह्रै टक्का भन्ने मधेसवादी दलले विचार गर्नुपर्ने देखिन्छ । ८ जिल्लामध्ये ५ जिल्लावासी वर्तमान समयमा पनि मैथिली भाषा बोल्छन् भने सत्ताधारी दलका केही प्रदेश सभा सदस्यहरूसमेत मिथिला, भोजपुरा र भाषा मैथिलीको पक्षमा आफ्नो मत राख्दै आएका छन् ।

पौराणिककालीन मिथिला भनेको उत्तरमा हिमालको तलहटी, दक्षिणमा गंगावारि, पूर्वमा कौशिकी र पश्चिममा गण्डक सीमा रहेको मिथिला देश, काल र परिस्थितिअनुरूप नेपाल र भारतमा विभक्त भयो भन्ने अनियमित बसोवासका प्रभावका कारण पूर्व र पश्चिम भूभाग अन्य भाषाभाषीहरूको कारण कटवै जाँदा हाल वीरगन्जदेखि विराटनगरसम्म रहे पनि वर्तमान राजनीतिक परिदृश्यका कारण वीरगञ्जदेखि कोसीसम्मको भूभागलाई प्रदेश नं. २ को भागमा ८ जिल्लामा सीमित गरिएको यस प्रदेशमा इमानदारीपूर्वक मत सर्वेक्षण गरिए अवश्य पनि यहाँका जनता मिथिला, भोजपुरा र मैथिलीको पक्षमा आफ्ना मत गर्नेछन् । प्रदेश सभामा दर्ता भएका तीनवटै प्रस्तावउपर दफावार छलफल, बहुमत, मतदान प्रक्रिया वा सहमति कुन आधारमा जाने हो वा बलमिच्याइँ र सर्वसाधारणको भावना र इच्छाविपरीत जाने हो प्रदेश सरकार ?

तर, अब यस प्रदेशलाई नामबिनाको प्रदेश र भाषाबिनाको वासीलाई नाम र पहिचानको नितान्त आवश्यकता रहेको देखिन्छ । यति मात्र नभई नीति, नियम र कानुनको पनि त्यत्तिकै आवश्यकता छन् भने आफ्नो भाषा आफ्नो भेष आफ्नो बोली आफ्नै प्रदेश आफ्नै नीति आफ्नै नियम आफ्नै कानुन आफ्नै प्रहरी र आफ्नै न्यायालय, आफ्नै बैंक आफ्नै विकास हेर्न चाहेका छन् प्रदेशवासी जनता ?



प्रतिक्रिया दिनुहोस !
सम्बन्धित खबरहरु

■ अनन्तश्री राजगुरु जगतगुरु वीरेन्द्र परम्हंश ज्योतिषाचार्य आजको पञ्चाङ्ग श्रीशाके १९४३ वर्षा ऋतु राक्षसनामक संवत्सर नेपाल सं. ११४१ वि.सं. २०७८

जापानको राजधानी टोकियोमा जारी ३२औँ ग्रीष्मकालीन ओलम्पिक खेलकूदमा आयोजक जापान पदक तालिकाको शीर्ष स्थानमा उक्लेको छ । अमेरिका र चीनलाई

प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवा र संयुक्त राज्य अमेरिकाका विदेशमन्त्री एन्टोनी ब्लिंकेनबीच मंगलबार टेलिफोन सम्वाद भएको छ । टेलिफोन वार्तामा नेपाल र

सनत आचार्य, बेल्जियम गैरआवासीय नेपाली संघ बेल्जियमको मत गणनाको परिणाम सार्वजनिक भएको छ । मतदानको क्रममा आन्तर्पेनमा भएको झडपपछि आइतबार