३० जेष्ठ २०७८, आईतवार

‘हाम्रो लक्ष्य अब १९औँ एसियाडमा पदक जित्ने हो’

  प्रकाशित मिति
१४ चैत्र २०७७, शनिबार ०५:२९


■ वीरबहादुर तामाङ (अध्यक्ष, नेपाल उसु महासङ्घ)

जसको चर्चा अहिले उसुमा मात्र सीमित छैन, नेपाली खेलकुदमा समेत त्यत्तिकै छ । उसु महासङ्घको बागडोर सम्हालेको छोटो अवधिमै उसु खेललाई ऐतिहासिक सफलता दिलाउन उनले निभाएको नेतृत्वदायी भूमिका अहिले ‘कोशेढुङ्गा’ सावित भएको छ । नेपालमा उसु खेलको इतिहासलाई अझ गर्विलो बनाउन उनले चालेको दूरदर्शी कदम आफैमा तारिफयोग्य छ । उनै बहुप्रतिभाशाली उसु खेलाडी, निर्णायक, प्रशिक्षक हुँदै नेपाल उसु महासङ्घका अध्यक्ष र दक्षिण एसियाली उसु महासङ्घका उपाध्यक्ष समेत बन्न सफल वीरबहादुर तामाङसँग घटना र विचारका लागि श्रीविक्रम भण्डारीले उसु खेलमा केन्द्रित रही गरेको कुराकानी :

० कोरोना सङ्क्रमणपछिको खेलकुदलाई कसरी विश्लेषण गर्नुहुन्छ, त्यो समयमा उसु खेल कित्तको प्रभावित रह्यो ?
– साँच्चिकै त्यो समय निकै चुनौतीपूर्ण थियो, चाहेर पनि केही गर्न सक्ने अवस्था थिएन । कोरोना सङ्क्रमणका कारण खेलाडीहरू निस्क्रिय भएर घरमा बस्नु परेको थियो । प्रशिक्षण र प्रतियोगिताको तयारी सबै ठप्प थिए । डर र सन्त्रासले सबै अन्योलमा थिए । यस्तो अवस्थामा अन्य खेलझैँ उसु पनि प्रभावित बनेको थियो । तर अहिले सबै खेलाडी सक्रिय भएर प्रशिक्षण गर्दै प्रतियोगिताको तयारीमा लागेका छन्, सबै उत्साहित र खुशी छन् ।

० मार्शल आर्टस्का खेलमध्ये उसुलाई सम्भावित अन्तर्राष्ट्रिय पदक जित्ने प्रमुख खेलको रूपमा हेरिन्छ, उसु यसमा कति खरो उत्रिएको महसुस गर्नुभएको छ ?
– यसमा कुनै दुई मत छैन, उसु अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा नेपाललाई पदक जिताउने प्राथमिकतामा परेको प्रमुख खेल हो । यसमा उसु हिजो पनि खरो उत्रिएको थियो, आज पनि खरो उत्रिएको छ र भविष्यमा पनि खरो उत्रिने कुरामा म विश्वस्त छु । तर यसलाई निरन्तरता दिन राज्यको तर्फबाट सकारात्मक नजरले हेर्नुपर्ने मैले महसुस गरेको छु ।

० १३औँ दक्षिण एसियाली खेलकुद प्रतियोगिता (साग)मा उसुवाट नेपालले आठ वटा स्वर्ण पदकको आशा गरेको थियो, सो किसिमको प्रदर्शन हुन नसक्नुको कारण के होला ?
– हो, हामीले १३औँ सागमा ८ देखि १० वटासम्म स्वर्णपदक जित्ने आशा गरेका थियौं तर सोचेको जस्तो हुन सकेन् । कारण थियो– ‘विदेशी प्रशिक्षणमा खेलाडीहरूलाई समयमै पठाउन सकेनौँ, अन्तर्राष्ट्रिय मापडण्ड अनुसारको सान्सौँ प्लेटफर्म र थाउलो एरिना समयमै उपलब्ध हुन सकेन ।’ उत्कृष्ट नतिजा आउन नसकेको मुख्य कारण यिनै हुन् । साँचो अर्थमा भन्नुपर्दा खेलाडीहरू राष्ट्रिय प्रशिक्षणमा मात्रै सीमित हुनुले यस्तो नतिजा आएको हो । तैपनि खेलाडीहरूको मेहनतले हामीले ५ स्वर्ण, ६ रजत र ७ काँश्य पदक जित्न सफल भयौँ, जुन रोपेको बिउभन्दा राम्रो फल हो ।

० विगतमा दक्षिण एसियाली मुलुकमा उसुमा नेपाल नम्बर एक स्थानमा थियो, अहिले स्तरमा ह्रास आएको छ, यस्तो हुनुमा खेलाडी या पदाधिकारी कसको कमजोरी ठान्नुहुन्छ ?
– ह्रास नै त आएको म ठान्दिनँ, सुरुवाती दिनमा नेपालले दक्षिण एसियाली मुलुकमा गरेको प्रदर्शन हेर्दा केही खस्केको हुन सक्छ । ती सबै विगतका सङ्घ पदाधिकारी र सम्बन्धित निकायका कारणले यस्तो हुन गएको हो । त्यतिबेला उसुको समग्र विकासभन्दा त्यसमा स्वार्थ गासिँदा उसु उँधोगतितर्फ उन्मूख भएको देखिन्छ । तर अहिले अवस्था सामान्य छ, उसु फड्को मार्दै अगाडि बढ्दै छ । जुन कुरालाई अन्तर्राष्ट्रिय नतिजाले पनि प्रस्ट पारेको छ ।

० उसुको समग्र विकासका लागि राखेपको भूमिकाप्रति सन्तुष्ट हुनुहुन्छ, कस्तो रणनीति अख्तियार गरे उसुले राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा छलाङ माथ्र्यो होला, कुनै योजना र सोच बनाउनुभएको छ ?
– राखेप सम्पूर्ण राष्ट्रिय खेलकुद सङ्घको माउ संस्था भएकोले उसले जहिले पनि सबै खेललाई सकारात्मक रूपमा हेरेको हुन्छ र भूमिका पनि सोहीबमोजिम निभाएको हुन्छ । उसुको बारेमा भन्नुपर्दा अहिलेसम्म राखेपले राम्रै भूमिका निर्वाह गरेको पाएको छु । जहाँसम्म सोच र योजनाको कुरा छ, त्यसमा मैले उसु सङ्घको जिम्मेवारी सम्हालेपछि समग्र विकासका लागि अल्पकालीन र दीर्घकालीन योजना बनाएको छु । सङ्घका पदाधिकारी साथीहरू पनि यसमा सकारात्मक हुनुुहुन्छ । यदि हाम्रो योजना सफल भएको खण्डमा उसुले दक्षिण एसियाली मुलुकमा मात्र नभै एसियाडमा पनि पदक जित्ने हाम्रो विश्वास छ । हाम्रो भविष्यको रणनीति र योजना यही हो ।

० उसु खेलाडीहरूले नियमित प्रशिक्षण र उत्कृष्ट प्रशिक्षक नभएका कारण आफ्नो प्रदर्शन कमजोर भएको गुनासो गर्दै आएका छन्, के यो सत्य हो ?
– साँचो कुरा के हो भने खेलाडी साथीहरूले भनेको कुरा एक हिसाबले सत्य हो । किनभने, जुनबेला हामीले वैदेशिक प्रशिक्षणमा लानुपर्ने थियो वा विदेशी प्रशिक्षक नेपालमा ल्याएर प्रशिक्षण गराउनुपर्ने थियो त्यो दुवैको ब्यवस्था गर्न सकेनौँ, त्यसको लागि म दुःखी छु । यसका बाबजुद पनि नेपाली प्रशिक्षकहरूले लक्ष्यप्राप्तिका लागि जुन अहम् भूमिका निर्वाह गर्नुभयो तारिफयोग्य छ । यस्तो विषम परिस्थितिमा खेलाडीहरूले अथक मेहनत गरेर राष्ट्रलाई विभिन्न पदक जिताएर गौरवान्वित बनाउनुभयो त्यसको जति प्रशंसा गरे पनि पुग्दैन । १३औँ सागको नतिजाले हामी निकै उत्साहित भएका छौँ, सोही कुरालाई आत्मसात गर्दै आगामी दिनमा यो भन्दा उत्कृष्ट नजिता दिन समयमै स्वदेशी र विदेशी प्रशिक्षणको व्यवस्था गर्ने छौँ, यो हाम्रो महासङ्घको प्रतिबद्धता पनि हो ।

० अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगिताको समयमा मात्र विदेशी प्रशिक्षक ल्याउनुको कारण के हो, अन्य समयमा विदेशी प्रशिक्षकको आवश्यकता छ कि छैन, स्वदेशी प्रशिक्षकका बारेमा तपाईं राय के छ ?
– अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगिताको लागि मात्रै विदेशी प्रशिक्षक ल्याउनुको तात्पर्य समय सापेक्षित हो । यसर्थमा कि अन्तर्राष्ट्रिय नियम हरेक वर्ष परिवर्तन हुन्छ । सम्बन्धित खेलको प्रशिक्षकलाई सो कुराको अनुभव हुने हुँदा परिवर्तित नियमको जानकारीबाट खेलाडीहरू वञ्चित हुन नदिन विदेशी प्रशिक्षक राख्न उचित मानिन्छ । अर्को कुरा विदेशी प्रशिक्षकको तुलनामा स्वदेशी प्रशिक्षकको स्तर कम छैन । यस्तो स्थितिमा राष्ट्रिय प्रशिक्षकको वृद्धि विकासका लागि पनि विदेशी प्रशिक्षकको निरन्तरतालाई आवश्यक नठानिएको हो ।

० उसुका दुई विधा (सान्दा र थाउलो) मध्य कुन विधामा नेपाली खेलाडी खेल्न रुचाउँछन्, अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा पदक जित्नका लागि कुन विधालाई प्राथमिकतामा राखे राम्रो हुन्थ्यो ?
– यसमा कुरा यस्तो हो । सान्दा विधामा पक्ष र विपक्षबीच भीडन्त हुन्छ भने थाउलो विधामा प्रदर्शन मात्रै हुन्छ । त्यस्तै सान्दामा तौल समुहअनुसार प्रतिस्पर्धा हुन्छ भने थाउलोमा विभिन्न क्याटोगरीमा प्रदर्शन गर्नुपर्ने हुन्छ । जसमा तरबारबाजी, लठ्ठी र भालाको खुला रूपमा प्रदर्शन गरिन्छ । मेरो विचारमा यी दुवै विधामा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा पदक जित्ने सम्भावना उत्तिकै भए पनि तुलनात्मक रूपमा भन्नुपर्दा थाउलोमा नेपालको भविष्य राम्रो देख्छु ।

० तुलनात्मक रूपमा अन्य राष्ट्रिय खेलको जस्तो उसुको नियमित प्रतियोगिता नहुनुको कारण के होला, प्रतियोगिता आयोजनाको लागि सङ्घले नै पहलकदमी गर्नुपर्ने होइन र ?
– यो सम्बन्धमा उसुको नियमित कार्यक्रम नभएको भन्ने होइन, उसुको पनि वार्षिक क्यालेण्डर अनुसार कार्यक्रम भैरहेको छ । पछिल्लो समय कोरोना संक्रमणले गर्दा केही सुस्तता देखिए पनि बाहिरबाट हेर्दा कुनै गतिविधि नभएको जस्तो मात्रै देखिएको हो । महासङ्घले हरेक कार्यक्रम गर्नको लागि सधैं आफ्नो तर्फबाट पहल गर्दै प्रतियोगिताको आयोजना गर्दै आएको छ । कोरोनाका कारणले मात्रै यसमा अलिकति अवरुद्ध भएको हो । अब निरन्तर रूपमा सबै प्रतियोगिता योजनाबद्ध तरिकाले आयोजना हुन्छ । महासङ्घ यसमा ज्यादै संवेदनशील छ ।

० उसुलाई आत्मसात गरेको व्यक्ति महासङ्घको अध्यक्ष भएपछि खेलाडीहरूले ठूलो राहत महसुस गरेका थिए, आफ्नो कार्यकालको कसरी विश्लेषण गर्नुहुन्छ ?
– यो सम्बन्धमा खेलाडीहरूले आशा र विश्वास गर्नु स्वभाविकै हो । म यसमा साह्रै भाग्यमानी सावित भए । जब मैले महासङ्घको अध्यक्षको जिम्मेवारी सम्हाले त्यसको केही समयपश्चात नै नेपालमा दक्षिण एसियाली निर्णायक तथा प्रशिक्षक गोष्ठीको गर्न सफल भए । जुन लामो समयदेखि नेपालमा आयोजना हुन सकेको थिएन । यो मेरो कार्यकालको ठूलो उपलब्धि हो । त्यसको लगत्तै आयोजना भएको १३औँ सागमा उसुले पाँच स्वर्ण जितेर ऐतिहासिक कीर्तिमान बनायो । जब कि १२औँ सागमा नेपालले एक स्वर्ण जितेको थियो ।

त्यस्तै १५औँ विश्व उसु च्याम्पियनसिपमा खेलाडीहरूको सहभागिता आफैमा प्रेरणादायिक र उपलब्धि मुलक बन्यो । उक्त प्रतियोगितामा खेलाडीहरूले पदक जित्न नसके पनि अहिलेसम्मकै सर्वोकृष्ट प्रदर्शन गर्न सफल भए । मेरो उद्देश्य उसुको समग्र विकास हो, राष्ट्रिय स्तरमा स्तरीय खेलाडी उत्पादन गरेर अन्तर्राष्ट्रिय पदक जित्ने हो । त्यसको लागि हामी प्रयासरत छौँ । नतिजा कहिल्यै पनि सोचेको जस्तो आउँदैन, तर मेहनत गर्नचाहिँ छोडनु हुँदैन ।

० राखेप हुँदै अहिले राष्ट्रिय सङ्घहरूमा पनि राजनीति घुसिसकेको छ, उसु पनि यसबाट अछुतो छैन, के सङ्घमा राजनीति गर्नु जरुरी छ, यो बारेमा के भन्नुहुन्छ ?
– राखेपमा राजनीति घुसेको बारेमा मलाई केहि थाहा छैन, हुन पनि सक्ला नहुन पनि सक्ला, यो बारेमा नबोल्दा नै उचित होला । तर जहाँसम्म उसु महासङ्घको कुरा छ, हाम्रो सङ्घमा कुनै किसिमको राजनीति छैन । हामी सबै मिलेर काम गरिरहेका छौँ । मेरो विचारमा खेलकुद सङ्घमा काम गर्ने हो, राजनीति कदापि गर्नु हुँदैन । किनकि त्यसको प्रत्यक्ष प्रभाव खेल र खेलाडीमा पर्छ । त्यसैले हामी यो विषयमा निकै गम्भीर छौँ ।

० नेपालको लोकप्रिय खेलमध्येको एक उसु खेलको अहिलेसम्म आफ्नै कवर्डहल नहुनुको कारण के हो, यसको लागि अहिलेसम्म कुनै पहल गर्नु भएको छ कि छैन ?
– निकै महत्वपूर्ण प्रश्न गर्नु भो, म यही प्रश्नको प्रतीक्षामा थिए । कवर्डहलको सम्बन्धमा हाम्रो महासङ्घले वर्षौंदेखि सम्बन्धित निकाय राष्ट्रिय खेलकुद परिषदसँग पहल गर्दै आएको छ र अहिले पनि गरिरहेको छ । तर दुःखको कुरा, सम्बन्धित निकायले अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा सम्भावित पदक जित्ने खेल उसुलाई भन्दा अन्य खेललाई प्राथमिकतामा राख्दा यस्तो स्थितिको सृजना भएको हो । अन्यथा उहिल्यै उसुको कवर्डहल बनिसक्थ्यो । पहुँच र पावर भयो भने सबै हुँदो रहेछ, हाम्रो पुगेन त्यसैले पछाडि परेका हौँ । र पनि, हामीले हिम्मत हारेका छैनौँ, उसुको कवर्ड हल बनाउनका लागि पहल गर्दै आएका छौँ, यसपटक राखेप पनि सकारात्मक देखिएको छ ।

० उसुका खेलाडीले अहिलेसम्म एसियाली खेलकुद प्रतियोगितामा पदक जित्न सकेका छैनन्, कहिलेसम्म पदक जित्ने लक्ष्य बनाउनु भएको छ ?
– हामीले दक्षिण एसियाली खेलकुद (साग)मा स्वर्ण पदक जितिसकेका छौं । तसर्थ अबको लक्ष्य भनेकै एसियाली खेलकुद प्रतियोगिता हो । त्यसको लागि अहिलेदेखि नै हामी तयारीमा जुटेका छौँ । चीनमा हुने १९औँ एसियाडमा उसु खेलाडीले उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै पदक जित्ने कुरामा म आशावादी छु । १३औँ सागमा खेलाडीहरूले गरेको उत्कृष्ट प्रदर्शनको आधारमा एसियाडमा पदक जित्ने कुरामा म आशावादी बनेको हुँ ।

० अन्य मार्शल आर्ट्सका खेलसँग उसुलाई दाँज्नुपर्दा कहाँ पाउनुहुन्छ, के उसुले खेलाडीहरूलाई आत्मनिर्भर बनाउन सक्छ, खेलकुद लागेर केही हुँदैन भन्नेलाई कस्तो सन्देश दिन चाहनुहुन्छ ?
– म अन्य खेलसँग दाँज्नुभन्दा पनि उसु खेलाडीहरूको आत्मनिर्भरताको कुरा गर्न चाहन्छु । राखेपले सबै खेलाडी तथा प्रशिक्षकलाई जागिर दिन सक्ने अवस्था छैन । यस्तो स्थितिमा समेत हालसम्म जति पनि उसुसँग सम्बन्धित खेलाडी तथा प्रशिक्षक छन् उनीहरूले बेरोजगार भएर बस्नु परेको छैन । उनीहरूलाई राज्यले केही गर्न नसके पनि आफ्नै क्वान र विभिन्न विद्यालयमा उसुको प्रशिक्षण गराएर राम्रैसँग आफ्नो जीवीका चलाउन सफल भएका छन् । जसको लागि भित्रैदेखि आफू पनि आत्मनिर्भरताको मानसिकता बनाउनु जरुरी छ । जुन उसुका खेलाडी र प्रशिक्षकले गर्दै आएका छन् । यस्तोमा भविष्यमा उसुका कुनै खेलाडी बेरोजगार रहने कुरामा म विश्वास गर्दैन । उनीहरूले कसैको मुख ताक्नु र कसैको सामु हात फैलाउनु पर्ने छैन ।



प्रतिक्रिया दिनुहोस !
सम्बन्धित खबरहरु

कोभिड–१९ को सङ्क्रमणका कारण गम्भीर बिरामीको उपचारमा सहज बनाउन सरकारी निकायका साथै निजी व्यवसायीले पनि रसुवागढी नाकाबाट अक्सिजन सिलिण्डर आयात

रासस जल तथा मौसम विज्ञान विभागले मनसुनको आगमनसँगै यस वर्ष बाढी तथा पहिरोको जोखिममा बढोत्तरी हुने सम्भावना रहेको उल्लेख गर्दै

नेपाली कांग्रेसको केन्द्रीय कार्यसमितिको बैठक असार ३ गते बिहीबार बस्ने भएको छ । पार्टी केन्द्रीय कार्यालयका मुख्यसचिव कृष्णप्रसाद पौडेलले शनिबार

शिक्षक, वकिल हुँदै कृष्णचन्द्र नेपाली पोखरेलको मुख्यमन्त्रीसम्मको यात्रा बाबु गोबर्द्धन शर्मा राणाशासनको विरोधमा जहिल्यै क्रियाशील रहे । गोबर्द्धन शर्मा नेपाली