१० माघ २०७७, शनिबार

दिल पौडेलको ‘काउसो जून’ नियाल्दा…

  प्रकाशित मिति
२२ पुष २०७७, बुधबार ०८:४७



(पुस्तक समीक्षा)

नेपाली साहित्य फाँटमा कविता, गजल, आख्यान र समालोचना लगायत विधामा पहिले नै उदाइसकेका दिल पौडेलले कविताको उपविधा हाइकुमा पनि कलम चलाएका छन् । त्यसो त गत ०६२ सालमै ‘प्रजातन्त्र’ नामक हाइकु सङ्ग्रहको पुस्तक प्रकाशन गरिसकेका हुन् पौडेलले, तर साहित्यको यस विधामा अझ माझिँदै/तिखारिँदै उनी पछिल्लो पटक ‘काउसो जून’सँगै उदाएका छन् ।

जम्मा तीन हरफमा लेखिने हाइकुले एउटा सिङ्गो विषयलाई तेस्रो हरफसम्म पुग्दा टुङ्ग्याइसक्नुपर्छ । पहिलो हरफमा पाँच अक्षर, दोस्रोमा सात अक्षर र अन्तिम हरफमा पुनः पाँच अक्षरमा आफ्ना भनाइ सक्नुपर्ने भएकाले हाइकुमा मिहीन सुझबुझ एवम् साहित्यिक चेतको खाँचो पर्दछ । एउटा प्रभावकारी हाइकु पढ्दा पाठकले जाडो याममा तात्तातो कफीको चुस्की लिएको अनुभूति गर्न सक्नुपर्छ भन्ने मान्यता रहेको पाइन्छ ।

झट्ट हेर्दा हाइकु उखान टुक्काजस्ता, भजनका चुट्काजस्ता, धर्मग्रन्थका श्लोकजस्ता, मन्त्रजस्ता वा सामाजिक कहावतका रहनीजस्ता लाग्ने गर्दछन्, जसले पाठकलाई एक खालको दर्शन, नैतिकता, सभ्यता र शिष्टाचार तथा आचार–विचार सिकाइरहेका हुन्छन् । यस दृष्टिबाट भन्नुपर्दा युवा साहित्यकार दिल पौडेलका हाइकुले उपर्युक्त जिम्मेवारीलाई पूरा गर्ने सत्प्रयत्न गरेका छन् भन्दा अतिशयोक्ति ठहरिने छैन ।

पौडेलका अधिकांश हाइकुमा समयको आवाजलाई प्राथमिकता दिइएको पाइन्छ । समयलाई यथोचित प्रतिबिम्बित गर्ने अभीष्टमा पौडेलको लेखन अघि बढेको प्रतीत हुन्छ । प्राकृतिक सौन्दर्य गाउन र समाजका कुरुप एवम् विकृत पक्षमाथि कठोरताका साथ प्रहार गर्न पौडेल सिपालु छन् । ‘काउसो जून’को रसस्वादन गर्दा यस्तै महसूस गर्न सकिन्छ । कवि पौडेलले आफ्नो यस कृतिमा नेपाली समाजमा देखापरेका विकृत पक्षमाथि व्यङ्ग्य गरेका उदाहरणस्वरुप यी हाइकुलाई लिन सकिन्छ-

ढोँगी समाज
दहभित्र भुमरी
स्वार्थी तुरुप !
–––
मायावी जाली
दुनियाँका आँखामा
बाँझो कोर्काली !
–––
बेचैन छाती
गिरेको मुनिमन
रजनि हात्ती !



प्रतिक्रिया दिनुहोस !
सम्बन्धित खबरहरु

सप्तरीको बोदे बरसाइन नगरपालिकामा तीन जना सवार मोटरसाइकल दुर्घटना हुँदा आज एकको मृत्यु भएको छ । जिल्लाको बिसनपुरबाट बोदे बरसाइनतर्फ

कपिलवस्तु प्रतिनिधि उच्च शिक्षा अध्ययनमा सहजताका लागि २५ छात्रालाई साइकल बाँडिएको छ । कपिलवस्तु नगरपालिका वडा नम्बर २ ले उच्च

■ अनन्तश्री राजगुरु जगतगुरु वीरेन्द्र परम्हंश ज्योतिषाचार्य आजको पञ्चाङ्ग श्रीशाके १९४२ शिशिर ऋतु नेपाल सं. ११४१, वि.सं. २०७७ माघ १०

काठमाडौंमा प्रहरीमाथि हातपात गर्ने यौनिक तथा अल्पसङ्ख्याक समुदायका १६ जनालाई प्रहरीले पक्राउ गरेको छ । पक्राउ परेका उनीहरुलाई अभद्र व्यवहारमा