३० जेष्ठ २०७८, आईतवार

के सहमतिमा होला एनआरएनए बेल्जियमको आगामी नेतृत्व ?

  प्रकाशित मिति
१६ असार २०७६, सोमबार ०३:३७


■ डिल्लीराम अम्माई

‘यदि राम्रो परिस्थिति बन्यो भने हामीले जित्छौँ’– सबै संगठनहरूको ‘कफी गफ’को निचोड यत्ति हो । जहिले पनि यस्तै कहिन्छ तर हुन्छ अर्कै ! ‘राम्रो परिस्थिति’ भन्ने कुरा भनेर हुने हैन ब्यवहारमा प्रयोग गरेर देखाउने कुरा हो । अहिलेसम्मका प्रयासलाई हेर्दा त्यो त्यति सहज देखिएको छैन र बेल्जियमभित्र रहेका संघ–संगठनहरूको गतिविधि र रवैयालाई हेर्दा अबको परिस्थिति पनि सहमतिको लागि सहज हुने देखिँदैन ।

नेपालमा ठुला बाम दल मिलेका छन्, त्यसैको प्रभावस्वरुप बेल्जियममा पनि दुई ठुला बाम संगठन भौतिक रुपमा एक भएका छन् । त्यसैले बेल्जियममा रहेका उनीहरूका भातृ संगठनमा देखिएका अन्तरविरोधहरूलाई चुनावी माहोलमा मजाले जमाउन सके भने अहिले एनआरएनए बेल्जियमको अध्यक्ष जित्ने सम्भावना तिनकै बढी छ । तर भर्खरै एक भएका बाम संगठनहरूको भित्री–बाहिरी जुँगाको लडाइँलाई नियालेर हेर्दा सामुहिक निर्णयलाई मान्ने र कार्यान्वयनमा लैजाने संकल्पहरू सुकेको च्याउ जस्तो खुम्चिएको देखिन्छ ।

ब्याक्तिगत ‘जुँगाको सिँगौरीले आफ्नै जुँगामा खोइरो लाग्ने हो’ भन्ने जान्दाजान्दै पनि एनआरएनएको भूमरीमा यी संगठनहरूले ब्यक्तिगत इगो बोकेर हिँड्नु दुखदायी कुरो हो । भलै भोलि यो प्रवृत्तिलाई सम्बन्धित संगठनको नेतृत्वले हल गर्ला वा गर्दै जाला र संगठनभित्रको मजबुत एकताले एनआरएन नेतृत्व जित्ने परिस्थिति बन्ला । यदि त्यो दिशातर्फ उनीहरू गए भने बामहरूका लागि त्यो सुखद हुनेछ । तर अहिले त दृश्य सन्तोष गर्न लायक देखिँदैन ।

यदि चुनाव जित्ने हो वा सहमतिको पहलकदमी आफ्नो हातमा लिने हो भने यी बामपन्थीहरूले असीम त्यागसहित आफूलाई तयार गर्न अब ढिला गर्नु हुँदैन । किनकि एनआरएनए बेल्जियमको चुनाव ढोकाअगाडि आइसकेको छ । त्यसलाई तात्कालिक रुपमा भए पनि समाधान गर्न ढिलाई गर्नु भनेको प्रगतिशील खेमाको लागि आफ्नो खुट्टामा बन्चरो हान्नु जस्तै हो ।

बाम खेमाबाट चित्र सुवेदी, अर्जुन गुरुङ, गङ्गा शर्मामध्ये एक र साझा सहमतिको सूत्राधारको रुपमा बहालवाला अध्यक्ष लोक दाहाल एनआरएनए बेल्जियमको नेतृत्वमा आउन सक्ने चर्चा चलेको छ । नेतृत्वमा जो आए पनि जित्ने सम्भावनाको मुख्य सूत्र संगठनभित्रकै जनमत र सन्तुलित एकता नै हो । कार्यकर्ताबीचको मजबुत एकता र संकल्पित नेतृत्वबिना जित असम्भव छ । त्यसपछि जित्नाको लागि सहायक हतियार भनेको जनसम्पर्क समितिभित्रको फुट र उनीहरूको गुणस्तरहीन रणनीतिबीच खेल्न सक्नुलाई मानिएला ।

अहिलेसम्म बनेका सदस्य संख्याको निराशापुर्ण अवस्थालाई हेर्दा अझै पनि यसै हुन्छ भन्न सकिने अवस्था छैन । यदि जनसम्पर्क समितिभित्र जेलिएको अन्तरविरोध समाधान भयो र एक भए भने उनीहरूको उम्मेदवार पनि कमजोर हुँदैन । जित्ने सम्भावना उनीहरूको पनि उत्तिकै रहन्छ । जनसम्पर्कवालाका हालसम्म देखिएका ससक्त उम्मेदवारहरूमा सुवास जोशी, कमल पन्थी, अनुजा प्रधान लगायत नै चर्चामा ल्याइएका छन् । आफूलाई स्वतन्त्र जस्तै देखाउन प्रयत्नशील प्रजातान्त्रिक खेमाका अर्का सशक्त उम्मेदवार पदम गुरुङको पनि अध्यक्षमा उठ्ने ब्यापक चर्चा छ । उनीहरूको बीच जुनखालका अन्तरविरोधहरू छन् त्यसलाई मिलाउन हम्मे–हम्मे पर्ने उनीहरूले नै बताउँदै आएका छन् । तर नेतृत्वले असीम त्यागसहित प्रयास गर्ने हो भने आन्तरिक अन्तरविरोध समाधान गर्ने कार्य असम्भव भने छैन ।

विपरीत रणनीति :

बेल्जियममा आम सहमतिको सम्भावना हुँदैनभएको हैन, सहमतिको सम्भावना छ । तर राजनैतिक संगठनबीचको प्रतिस्पर्धा सन्तुलित हुँदाहुँदै पनि यहाँ रहेका ठुला संगठनभित्र बुझिनसक्नुका गुट–उपगुट झाङ्गिँदो अवस्थामा छन् । ब्यक्तिगत इगोबाट जन्मिएका यिनै उपगुटहरूको कारणले नेतृत्वलाई निर्णयमा पुग्न र निर्णय भैहाले पनि कार्यान्वयनमा जान बाधा उत्पन्न गरिरहेको छ ।

जनसम्पर्क खेमामा त झन् आफ्नो इमानदार कार्यकर्तालाई अर्को खेमाको कुनै एकले पदको लागि प्रस्ताव गऱ्यो भने पनि शङ्का गर्ने अवस्था छ । भन्नैपर्छ, ‘गुट हाबी हुनुहुन्न’ भन्नेहरू नै स्वार्थवश बनेका गुटको हर्ताकर्ता छन् । त्यसैले संगठनभित्रको मुख्य समस्या उनीहरूका कार्यकर्तामा हैन नेतृत्वमा देखिन्छ । यो अवस्थामा सबैले मानेका न्युट्रल नेतृत्वले कसैको प्रस्ताव लग्यो भने वा जनसम्पर्क समितिको सामुहिक समर्थनमा बनेको उम्मेदवार आइहाल्यो भने त्यसले बाजी मार्न सक्ने सम्भावनालाई नकार्न सकिँदैन ।

जनसम्पर्क समिति समर्थित साझा उम्मेदवारले जित्नको लागि, एकीकृत बनेको बाम खेमाको अन्तरविरोधमा मजाले खेल्न सक्नुपर्छ, चुनाव जितिन्छ भन्नेहरू पनि छन् । आफ्नो जितको मुख्य आधार बाहिर–बाहिर खोज्नु कदापि जायज हैन । बाहिरको कमजोरीमा खेल्न सक्नु राम्रो हो तर जित्नाको लागि आन्तरिक एकता मजबुत बनाइनु नै मुख्य कुरा हुन्छ । ध्रुवीकृत बाम खेमामा विगतदेखिका अन्तरविरोधहरू समाधान हुने दिशातर्फ गए, प्रतिष्पर्धी खेमाले आफ्नो एकतालाई मजबुत बनाउन सकेन र प्रतिष्पर्धी खेमाको उम्मेदवारलाई हेरेर ‘जस्तालाई तस्तै’को रणनीति अक्तियार गरे भने प्रगतिशील उम्मेदवारले जित्ने सम्भावना प्रवल नै देखिन्छ ।

त्यसमा जनजातिको रणनीतिले पनि भूमिका खेल्ने छ । त्यसैले महिलाको प्रतिष्पर्धी महिला, जनजातिको प्रतिष्पर्धी जनजाति र अन्यको प्रतिस्पर्धी अन्य भयो भने सबैका मत सबैतिर बाँडिने सम्भावना बढी हुन्छ । सहमति नहुने परिस्थिति बन्यो भने खेल सायद यसरी नै जाने सम्भावना प्रबल रहला ।

सहमतिको सम्भावना :

एनआरएनए बेल्जियमको चुनावमा सहमतिको सम्भावना नै छैन भन्न सकिँदैन । तर उम्मेदवारहरूको चाहना, संगठनभित्रका अन्तरविरोध र आन्तरिक गुट–उपगुटहरूको कारण सहमतिको सम्भावना उच्च छ भनेर दाबी नगर्दा हुन्छ । एउटै संगठनभित्रका गुटहरूबीच कटु अवस्था यथावत छ । जनसम्पर्क समितिभित्रको विगत एक दशकदेखिको झगडा मिलाउने प्रयत्नहरू नभएका हैनन् तर ती सबै प्रयत्नहरूमा सधैजसो चिसो पानी पोखिँदै आएको छ । मिल्ला कि जस्तो हुन्छ तर अर्को कुनाबाट एउटा किच्चडको फोहरा निस्कन्छ र सम्हाल्नै मुस्किल हुने गरी सबैलाई निथ्रुक्क पार्छ । विगतको त्यो अवस्थाले गर्दा एकीकृत उम्मेदवारमा सहमति भैहाले पनि उसमाथि फेरि पनि अन्तर्घात नहोला भन्ने अवस्था रहेन ।

यता केही समयअघि एकता भएको बाम खेमामा उनीहरूले नस्विकारे पनि गुट–उपगुटरुपी समस्याहरू देखिएका छन् । एकतापछि उनीहरू धेरै बलिया भएको देखिए पनि आन्तरिक इगोको कारण कार्यकर्ताहरू दुई–तीन धारमा विभक्त देखिएका छन् । बामहरूले आफ्ना यी आन्तरिक समस्या समाधानको दिशामा लागे भने उनीहरूले यही अवस्थामा जनसम्पर्कको अध्यक्ष उम्मेदवारमा सहमति हुने अवस्था देखिँदैन । ‘एकीकृत शक्ति भएकोले हामीले अध्यक्ष पाउनुपर्छ’ भन्ने उनीहरूको अन्तसम्म जिकीर रहनेछ । अतः सहमतिको लागि पनि प्रजातान्त्रिक खेमाले आफ्ना घरभित्रका आन्तरिक समाधान गरी एकताबद्ध रुपमा प्रस्तुत हुन आवश्यक देखिन्छ ।

अर्कोतिर प्रगतिशील खेमाको अवस्था पनि झण्डै त्यही हो । सहमति नै हुने हो भने दुवै पक्षले ‘गोला थुतौँ’ भन्न सक्ने अवस्था आउनुपर्छ । अर्थात सांगठनिक सन्तुलन झन्डै बराबरी जस्तै हुनुपर्छ जसले मनोवैज्ञानिक रुपमा दुवै पक्षलाई असुरक्षित महसुस होस् ।

एक खेमाबाट यदि जनसम्पर्क समिति समर्थित साझा उम्मेदवार सुवास जोशी भैहाले भने उनको लागि मात्र अन्तिम सहमतिको बार्गेनिङ सम्भावना उत्तिकै छ । उनी एकपटक अध्यक्षमा हारेको उम्मेदवार भएकोले सर्वसाधारणहरूबाट सहानुभूति पाउने सम्भावना रहे पनि बामहरूले यो अवस्थामा उनलाई समर्थन गर्ने कुराले बामहरूको नेतृत्वलाई धरापमा पार्छ भन्नेहरू पनि छन् । त्यो अवस्थामा अर्को समूह स्वतन्त्र उमेदवारीको तयारीमा जाने सम्भावनालाई नकार्न सकिँदैन । समस्या यहीँनेर हुने देखिएको स्थितिले चुनावको आमन्त्रण गर्ने नै प्रवल सम्भावना छ ।

फेरि पनि जनसम्पर्क समितिको घर झगडा मिल्यो भने र बामहरूले निर्विवाद रुपमा अध्यक्षको उम्मेदवारलाई टुङ्गो लगाउन सके भने तात्कालीक शक्ति सन्तुलनले सहमतिको लागि सकारात्मक मोड लिने कुरालाई नकार्न चाहिँ सकिँदैन । किनकि त्यसपछि जित्नाको लागि दुवै पक्षले कठिन प्रतिस्पर्धाको सामना गर्नुपर्ने हुन सक्छ र जित्ने पूर्ण विश्वास दुवै पक्षलाई हुँदैन । हो, त्यही बिन्दुमा सहमतिको लागि निर्णायक वार्ताले सार्थकता पाउने सम्भावना रहन्छ । अन्यथा गुट–उपगुटहरूको जालो नच्यातीकन गरिने सहमतिको वार्ता केवल कफी गफ मात्र हो ।



प्रतिक्रिया दिनुहोस !
सम्बन्धित खबरहरु

कोभिड–१९ को सङ्क्रमणका कारण गम्भीर बिरामीको उपचारमा सहज बनाउन सरकारी निकायका साथै निजी व्यवसायीले पनि रसुवागढी नाकाबाट अक्सिजन सिलिण्डर आयात

रासस जल तथा मौसम विज्ञान विभागले मनसुनको आगमनसँगै यस वर्ष बाढी तथा पहिरोको जोखिममा बढोत्तरी हुने सम्भावना रहेको उल्लेख गर्दै

नेपाली कांग्रेसको केन्द्रीय कार्यसमितिको बैठक असार ३ गते बिहीबार बस्ने भएको छ । पार्टी केन्द्रीय कार्यालयका मुख्यसचिव कृष्णप्रसाद पौडेलले शनिबार

शिक्षक, वकिल हुँदै कृष्णचन्द्र नेपाली पोखरेलको मुख्यमन्त्रीसम्मको यात्रा बाबु गोबर्द्धन शर्मा राणाशासनको विरोधमा जहिल्यै क्रियाशील रहे । गोबर्द्धन शर्मा नेपाली